Het is een vaak vergeten groep: mantelzorgers. De Stichting Evenmens is er om mantelzorgers te ondersteunen en om eventueel vrijwilligers in te zetten om die mantelzorgers te ontlasten. Het is een vorm van informele zorg. Zorg die echter onmisbaar is als smeerolie in het complexe zorgnetwerk. ‘Evenmens is een belangrijk stukje van de puzzel.’
Alleen Raalte al telt zo’n 600/700 mantelzorgers. ‘Althans, die wij kennen’, zegt mantelzorgconsulent Herma Spoolder van Evenmens. ‘We gaan er van uit dat gemiddeld één op de vier inwoners iets aan mantelzorg doet, maar niet alles is even intensief natuurlijk. Niet iedereen ziet hulp aan een naaste als mantelzorg.’ Behalve in Raalte verleent Evenmens nog in negen andere gemeenten in Overijssel hulp aan mantelzorgers. ‘Je kunt best stellen dat mantelzorg een onderschat probleem is’, zegt Herma Spoolder. ‘Veel mantelzorgers (of mensen die zorg nodig hebben) durven het niet te vragen. Te vaak horen we: ach, we redden het nog wel. Terwijl veel families dan al veel te ver zijn.’ Of dat ouders met een kind met autisme zeggen: ‘Het is mijn kind, dat is toch geen mantelzorg.’ Ook voor hen zegt Herma kan Evenmens veel doen. ‘Al is het maar door even een luisterend oor te bieden.’
Informele zorg
Je hebt formele zorg en informele zorg. Wat Evenmens doet, is informele zorg bieden. Geen medisch/technische- en/of zorghandelingen. Primaire taak is dus het ondersteunen van mantelzorgers. Denk daarbij aan de weg wijzen in zorgland, lotgenotencontacten, mantelzorgmakelaar, trainingen, activiteiten ter ontspanning en het organiseren van de Dag van de Mantelzorg…. Wat Evenmens doet is mantelzorgers helpen om zo hun taak wat draaglijker te maken. Herma Spoolder: ‘Wat we daarnaast doen, is vrijwilligers inzetten. Stel een mantelzorger trekt het even niet, voelt zich teveel belast met de zorg , dan hebben we een pool van 120 vrijwilligers die we kunnen inzetten voor respijtzorg. Valt een mantelzorger om wat voor reden om, willen we als Evenmens dat de kwetsbaren wel zorg blijven ontvangen.’ Evenmens werkt daarbij samen met onder meer Carinova die ook ondersteuning biedt aan mantelzorgers. Herma Spoolder: ‘We trekken samen op, maar we zitten ook in gebieden waar Carinova niet zit. In Raalte maken we samen een jaarplan.’
Veel mogelijkheden
Evenmens wordt gesubsidieerd door tien gemeenten. Er werken dertig consulenten, waarvan drie consulenten die specifiek oog en oor hebben voor zogenaamde jonge mantelzorgers. Dat zijn kinderen (6-25 jaar) die opgroeien met iemand in hun directe omgeving met een chronische ziekte, beperking, psychische kwetsbaarheid en/of verslaving. Dat kan een ouder zijn, een broer of zus maar ook een grootouder. Jonge mantelzorgers hebben vaak extra (zorg)taken, maken zich regelmatig zorgen en missen soms zorg en aandacht voor zichzelf. Over de taken die vrijwilligers kunnen doen, zegt Herma: ‘Denk aan een boodschap, meegaan voor een ziekenhuisbezoek, praatje maken, gezelligheid, even aandacht schenken. De tuin doen, dat doen we niet, dat werk kunnen mensen inhuren bij professionals. Maar stel dat iemand naar het toilet moet en dat niet alleen kan, kijkt de vrijwilliger of-ie hulp kan bieden, anders belt-ie thuiszorg.’ Met de inzet van Evenmens helpt de stichting indirect het landelijke zorgprobleem ‘oplossen’. Herma Spoolder: ‘Door inzet van mantelzorg en onze ondersteuning daarbij, kunnen mensen langer thuis blijven wonen. Is er minder formele zorg nodig en dat helpt ook met het tekort aan arbeidskrachten.’ En? Genoeg vrijwilligers te vinden? Herma Spoolder: ‘Overall kunnen ze nog wel aan voldoende vrijwilligers komen. Al merk je wel dat de vrijwilliger van nu meer flexibiliteit wil. Kon je vroeger rekenen op vaste uren per week, zeggen ze nu: eens in de twee weken is ook wel prima, of als het hen uitkomt.’ Herma Spoolder heeft in het werk dat ze nu vijftien jaar doet, de vraag naar mantelzorgondersteuning zien groeien. ‘Vooral als gevolg van de vergrijzing.’
(Foto: Mantelzorg.nl)
Mee naar werkgevers
Evenmens heeft inmiddels een plek in het Sallandse zorglandschap gevonden. Zo maken ze (in Raalte en ook elders) bijvoorbeeld onderdeel uit van het kernteam waarin ook bijvoorbeeld Zonnebloem, Humanitas, ZGR en gemeente zitten. Herma Spoolder: ‘Toch kan onze bekendheid beter worden. Voor de burger is het zorglandschap toch erg onduidelijk. Wie doet wat? We worden echt wel ingezet, maar nog lang niet iedereen weet wat we doen. Terwijl we echt belangrijke smeerolie zijn in een groot en complex zorgnetwerk. Onze vrijwilligers screenen (door bij de mensen thuis te komen) ook kwetsbare mensen, waardoor we eventueel eerder aan de bel kunnen trekken.’ Evenmens gaat ook mee naar werkgevers van mantelzorgers. Herma Spoolder: ‘Dan kunnen we overleggen hoe we werk en privé van mantelzorgers kunnen verbeteren. Pas nog hebben we voor een mantelzorger op die manier nachtdiensten kunnen omzetten.’ Wat ze bij Evenmens vaak zien is dat mantelzorgers het heel prettig vinden om soms bij elkaar te komen. Spoolder: ‘Om ervaringen te delen. Dat faciliteren we ook als Evenmens middels lotgenotengroepen.’ Vrijwilligers die een dagdeel kinderen opvangen bij gezinnen met een zorgvraag; een wandelgroep met mantelzorgers en partners met autisme, contacten met dagopvang locaties om mantelzorgers te ontzorgen…. Evenmens doet het allemaal. Herma Spoolder: ‘Pas nog een geval van een zoon met autisme die achttien werd. Die wordt als volwassen gezien en mag dus veel zelf regelen, maar dat ging niet goed. Wat doe je als mantelzorger?’
Missie
Zorgen voor elkaar, het is iets wat zo logisch en vanzelfsprekend lijkt. Het geeft voldoening, maar soms roept het ook vragen op en is extra hulp nodig. Evenmens wil bijdragen aan een samenleving waarin sprake is van zorg voor elkaar en waar mantelzorgers en zorgvragers zich gesteund weten door de inzet van zorgvrijwilligers en consulenten. Herma Spoolder: ‘Voor mantelzorgers geldt: wanneer je voor iemand zorgt, vergeet dan niet voor jezelf te zorgen. Bij dat laatste helpt Evenmens.’